Nieuw biotechbedrijf gaat veelbelovend TEIPP-vaccin tegen longkanker verder ontwikkelen na eerste klinische proof-of-concept
Utrecht/Leiden, Therapeutische kankervaccins staan opnieuw volop in de belangstelling. Kort na de positieve fase III-resultaten van Moderna en Merck met een gepersonaliseerd mRNA-kankervaccin, wordt in Nederland een volgende stap gezet met een andere veelbelovende vaccinstrategie. Het nieuwe biotechbedrijf Revealis Biotherapeutics gaat het zogenoemde TEIPP-vaccin verder ontwikkelen, dat zich richt op tumorcellen die zich aan het immuunsysteem hebben weten te onttrekken. Dit soort kankercellen zijn al in een vroeg stadium aanwezig en vormt één van de redenen waarom immunotherapie later tekortschiet.
Het TEIPP-vaccin is ontwikkeld door onderzoekers van onder meer het Leids Universitair Medisch Centrum en Oncode Institute. In een eerste fase I/II-studie bij 26 patiënten met uitgezaaide niet-kleincellige longkanker wekte het vaccin bij meer dan 80 procent van de deelnemers een specifieke immuunreactie op. De resultaten werden gepubliceerd in Nature Communications en leverden het klinische proof-of-concept om de technologie verder te ontwikkelen.
Nieuw momentum voor kankervaccins
Therapeutische kankervaccins worden al decennialang onderzocht, maar veel eerdere kandidaten wisten een immuunrespons onvoldoende te vertalen naar klinisch voordeel in patiënten met kanker. Door nieuwe inzichten in de afweer tegen kanker, betere doelwitten, combinaties met immuuntherapie en het moment van toepassing verandert dat perspectief.
Moderna en Merck maakten op 19 augustus positieve fase III-resultaten bekend voor hun gepersonaliseerde mRNA-kankervaccin in combinatie met pembrolizumab bij hoog-risico melanoom. De technologie van Revealis Biotherapeutics is anders: het TEIPP-vaccin richt zich op een specifiek mechanisme waarmee tumorcellen aan het immuunsysteem ontsnappen.
“De meeste patiënten gaan niet dood aan de eerste tumor, maar van metastasized of diegene die opnieuw terugkomen. De recente ontwikkelingen laten zien dat het kanker vaccins werken: je kunt en moet het immuunsysteem gericht leren kanker aan te vallen, je moet de immuunreactie in stand houden met checkpoint blokkade en je moet dit doen op het moment dat de primaire tumor weg is met het doel om nieuwe tumoren te voorkomen. Ons vaccin verschilt wezenlijk van die van Moderna en Merck, maar bouwt op hetzelfde fundamentele inzicht, hierdoor ontstaat een nieuwe therapeutische mogelijkheid.”
Sjoerd van der Burg, Oncode Investigator
Juist de onzichtbare tumorcel aanvallen
Een van de grote uitdagingen van immuuntherapie is dat tumorcellen zich kunnen aanpassen. Sommige tumorcellen veranderen hun antigeenpresentatie en worden daardoor vrijwel onzichtbaar voor de T-cellen die ze zouden moeten aanvallen. Deze tumorcellen kunnen uiteindelijk leiden tot hernieuwde tumorgroei waarbij huidige immunotherapieën niet goed meer werken. De technologie achter Revealis Biotherapeutics richt zich op het aanvallen van deze ontsnapte tumorcellen om de immuunocontrole te herstellen.
Onderzoekers onder leiding van Sjoerd van der Burg en Thorbald van Hall ontdekten dat deze ‘onzichtbare’ tumorcellen tegelijkertijd specifieke TEIPP-antigenen laten zien. Die ontstaan juist wanneer het normale mechanisme waarmee cellen antigenen presenteren verstoord raakt.
Helaas reageert het immuunsysteem niet vanzelf tegen TEIPP antigenen. Het vaccin leert het afweersysteem om wel deze TEIPP-antigenen herkennen en probeert zo een ontsnappingsmechanisme van de tumor in een kwetsbaarheid te veranderen.
In de eerste klinische studie werd aangetoond dat dit principe ook bij patiënten werkt: bij ruim 80 procent ontstond na vaccinatie een TEIPP-specifieke immuunrespons.
Van wetenschappelijk inzicht naar bedrijf
Revealis Biotherapeutics gaat een volgende generatie van het vaccin ontwikkelen met meerdere TEIPP-peptiden. Daarmee wil het bedrijf een bredere afweerreactie kunnen opwekken en de technologie geschikt maken voor een grotere groep patiënten.
Voor deze eerste ontwikkelfase is pre-seedfinanciering bijeengebracht door Oncode BV en twee family offices. Revealis Biotherapeutics zal voor verdere klinische ontwikkeling op termijn aanvullend kapitaal en samenwerkingspartners nodig hebben.
“We hebben inmiddels niet alleen een sterk wetenschappelijk concept, maar ook klinisch proof-of-concept. Revealis Biotherapeutics brengt nu de expertise, financiering en ontwikkelstrategie samen die nodig zijn om van die resultaten een volgende stap richting een daadwerkelijk kankervaccin te maken.”
Emil Pot, Business Developer Oncode Institute
Oncode Institute: risico vroeg verkleinen zodat ontwikkeling verder kan
Oncode Institute ondersteunde de ontwikkeling van het oorspronkelijke wetenschappelijke concept en financierde via zijn Clinical Proof-of-Concept-programma (CPoC) de vroege klinische vertaling. Daardoor konden de onderzoekers niet alleen testen of het vaccin veilig was en daadwerkelijk een immuunreactie bij patiënten opwekte, maar ook gedurende het onderzoek reageren op nieuwe wetenschappelijke inzichten.
Na het klinische proof-of-concept ondersteunde Oncode Institute ook de verdere valorisatie: van beoordeling intellectueel eigendom en de ontwikkelstrategie tot het opzetten van het bedrijf en de eerste financieringsfase.
Om het vaccin breed toepasbaar en zo sterk mogelijk te maken moet het verschillende TEIPP antigenen bevatten. Het zogenoemde “dark proteome” is een belangrijke bron voor tumor-specifieke antigenen die gebruikt kunnen worden. Door gebruikmaking van alle expertise binnen Oncode Accelerator, en het verkrijgen van een Demonstrator Project, kunnen ook dit type TEIPPs geïdentificeerd worden voor toepassing in het TEIPP vaccin.
“Met de oprichting van Revealis Biotherapeutics ontstaat vervolgens een structuur waarmee die kennis verder ontwikkeld kan worden, nieuw kapitaal kan aantrekken en uiteindelijk economische én gezondheidswaarde kan creëren.”
Cheryl Zimberlin, Managing Director Ligase Biopartners
Wetenschap als basis voor economische en patiënten impact
Revealis Biotherapeutics illustreert daarmee ook een bredere rol van Nederlandse oncologische wetenschap. Nieuwe geneesmiddelen ontstaan zelden in één stap. Vanuit wetenschappelijke ontdekking en een behandeling voor patiënten liggen jaren van klinische ontwikkeling, specialistische kennis en aanzienlijke investeringen.
Door nieuwsgierigheidsgedreven onderzoek te stimuleren en te financieren, en veelbelovende ontdekkingen vervolgens te helpen valideren en valoriseren, zorgt Oncode Institute ervoor dat Nederlandse kennis kan doorgroeien tot nieuwe geneesmiddelen, bedrijvigheid, intellectueel eigendom en investeringen.
Over Revealis Biotherapeutics – revealing immune escape, restoring control
Revealis Biotherapeutics is een Nederlands biotechbedrijf dat therapeutische kankervaccins ontwikkelt gericht tegen TEIPP-antigenen. De technologie richt zich op tumorcellen die door veranderingen in hun antigeenpresentatie aan conventionele immuunherkenning zijn ontsnapt. Meer informatie is beschikbaar op de website: https://revealisbio.com/
Over Oncode Accelerator
Oncode Accelerator is een open ecosysteem voor de ontwikkeling van oncologische geneesmiddelen waarin expertise en infrastructuur uit wetenschap en bedrijfsleven worden samengebracht om de ontwikkeling van nieuwe kankertherapieën beter en sneller te laten verlopen.
De geïntegreerde infrastructuur combineert ontwikkelpijplijnen voor small molecules, biologics, cel- en gentherapie en therapeutische vaccins met innovatieplatforms zoals artificiële intelligentie, geavanceerde organoïdemodellen en goed gekarakteriseerde patiëntcohorten.
Via Demonstrator Projects kunnen geneesmiddelontwikkelaars uit wetenschap en bedrijfsleven gebruikmaken van deze infrastructuur, multidisciplinaire expertise, projectondersteuning en cofinanciering. Zo worden veelbelovende therapieën verder ontwikkeld en wordt tegelijkertijd de innovatieve infrastructuur voor geneesmiddelontwikkeling getest en verbeterd.
Oncode Accelerator is een publiek-privaat samenwerkingsverband gefinancierd door het Nederlandse Nationaal Groeifonds. Het initiatief brengt zes coördinerende partners samen: Universiteit Leiden, Leids Universitair Medisch Centrum, het Nederlands Kanker Instituut, Prinses Máxima Centrum, UMC Utrecht en de. Stichting Oncode Accelerator.
Over Ligase Biopartners
Ligase BioPartners is een science-first investeerder in life sciences die zich richt op het vertalen van vroeg wetenschappelijk onderzoek naar ondernemingen die nieuwe klinische oplossingen ontwikkelen met de potentie om de uitkomsten voor patiënten te verbeteren.
Ligase creëert en investeert in innovatieve bedrijven, met bijzondere aandacht voor duurzame en toegankelijke therapieën en diagnostiek voor aandoeningen met een grote onvervulde medische behoefte. Ligase BioPartners is sterk ingebed in het Nederlandse oncologie- en life-sciences-ecosysteem en heeft een nauwe relatie met Oncode Institute en zijn partnerinstituten.
Naast kapitaal ondersteunt Ligase onderzoekers en oprichters bij company formation en de verdere ontwikkeling van bedrijven vanaf de vroegste fase.