Een nieuwe strategie voor kankerbehandeling, gericht op het selectief afbreken van membraaneiwitten, heeft financiering ontvangen vanuit het Europese Innovation Council Pathfinder-programma. Het OutMARCH-project richt zich op het toegankelijk maken van eiwitten die tot nu toe niet met medicijnen te beïnvloeden zijn, en kan daarmee nieuwe mogelijkheden bieden om resistentie tegen bestaande behandelingen te doorbreken.
Het EIC Pathfinder-programma is een van de meest competitieve Europese subsidies voor onderzoek met een hoog risico en grote impact. Er werden meer dan 1000 voorstellen ingediend, waarvan er slechts 44 financiering ontvingen. Binnen het OutMARCH-project trad Oncode Institute op als coördinerende partner, met een rol in de strategische en organisatorische inrichting van het consortium en in het vormgeven van de samenwerking tussen academische en industriële partners.
Het project staat onder leiding van Madelon Maurice, hoogleraar Moleculaire Celbiologie bij het Center for Molecular Medicine van UMC Utrecht, in nauwe samenwerking met Oncode Institute. Vanuit haar lab in UMC Utrecht onderzoekt Maurice de moleculaire mechanismen die kankerprogressie aansturen en identificeert zij nieuwe aangrijpingspunten wanneer bestaande behandelstrategieën tekortschieten.
OutMARCH brengt internationale expertise samen op het gebied van kankerbiologie, antilichaamengineering, AI-gedreven eiwitontwerp en klinisch onderzoek. Centraal staat de ontwikkeling van SureTACs, bispecifieke antilichamen die gericht het afbreken van ziekteveroorzakende eiwitten aan het celoppervlak stimuleren. Deze gerichte aanpak kan een duurzamer en preciezer alternatief bieden voor bestaande therapieën, die vaak worden beperkt door resistentie en bijwerkingen.
Kanker aanpakken via eiwitafbraak
Het project richt zich op het inzetten van MARCH E3-ligasen, enzymen die specifieke membraaneiwitten kunnen markeren voor afbraak. Door deze ligasen in de nabijheid te brengen van ziekteveroorzakende eiwitten, wil het team kankercellen gericht uitschakelen en schade aan gezond weefsel beperken. Het succesvol benutten van deze enzymen kan belangrijke uitdagingen in de oncologie aanpakken, zoals therapieresistentie en ongewenste effecten in gezond weefsel.
Toekomstige impact op kankerbehandeling
Het project bevindt zich nog in een vroeg stadium, maar heeft de potentie om de behandeling van kanker te veranderen door eiwitten aan te pakken die tot nu toe buiten bereik bleven. Dit kan de weg openen naar meer gepersonaliseerde en effectievere behandelingen.
Madelon Maurice, Oncode-onderzoeker
“Ons team kijkt ernaar uit om samen te werken en het volledige potentieel van de SureTAC-technologie te benutten. Dit onderzoek met een hoog risico en grote potentie biedt perspectief voor nieuwe behandelstrategieën, met aandacht voor gerichte aanpak en het doorbreken van therapieresistentie. Deze benadering kan bijdragen aan de volgende generatie gepersonaliseerde kankerbehandelingen.”
De langetermijnambitie van het team is om een schaalbaar en modulair platform voor eiwitafbraak te ontwikkelen dat ook buiten de oncologie toepasbaar is, bijvoorbeeld bij auto-immuunziekten en chronische ontstekingen, met potentie om door te groeien van laboratoriumonderzoek naar klinische toepassing.
De rol van Oncode Institute
Het OutMARCH-project wordt vanaf de start ondersteund door Oncode Institute, onder meer bij octrooiaanvragen, de oprichting van een bedrijf en doorlopende translationele expertise. Dit droeg bij aan het aantrekken van substantiële investeringen. Omdat het project vanaf het begin is opgezet als internationale samenwerking, was afstemming tussen verschillende instellingen en landen essentieel.
Oncode Institute vervulde een centrale rol in het organiseren van deze samenwerking. Daarbij werd gewerkt aan juridische kaders tussen meerdere instituten in drie landen en aan het opstellen van de consortiumovereenkomsten die het project mogelijk maken. Binnen OutMARCH treedt Oncode Institute op als coördinerende partner, met een rol in de strategische en organisatorische ondersteuning en het versterken van de samenwerking tussen academische en industriële partners.
Dana Koludrovic, Business Development Manager bij Oncode Institute
“Het EIC Pathfinder OutMARCH-project sluit goed aan bij de missie van Oncode Institute. Het brengt gedurfde ideeën samen in nauwe samenwerking met bedrijven, en vergroot zo de kans op impact voor patiënten.”
Partners en samenwerking
Het OutMARCH-project brengt een divers en interdisciplinair team van onderzoekers samen. Het project staat onder leiding van prof. Madelon Maurice van UMC Utrecht en Oncode Institute en omvat belangrijke samenwerkingen met dr. Danny Sahtoe van het Hubrecht Instituut en Oncode Institute, prof. Florian I. Schmidt van het Universitair Ziekenhuis Bonn en de Universiteit van Bonn, prof. Thorsten Zenz van de Universiteit van Zürich en biotechbedrijf Laigo Bio.
Deze experts op het gebied van kankerbiologie, eiwitontwerp, antilichaamontwikkeling en klinisch onderzoek werken samen aan de verdere ontwikkeling van de SureTAC-technologie. Door deze interdisciplinaire samenwerking wordt deze aanpak ingezet voor moeilijk behandelbare kankersoorten, waaronder therapieresistente B-cellymfomen en gastro-intestinale kankers.